พระกริ่งเล็กประเทศจีน สมัยราชวงศ์ถัง พ.ศ.1161 - พ.ศ.1450

พระกริ่งจีน (หรือที่นิยมเรียกในวงการว่า พระกริ่งนอก) ที่ระบุว่าสร้างใน สมัยราชวงศ์ถัง (พ.ศ. 1161 - 1450) ถือเป็นหนึ่งในวัตถุมงคลประเภทพระกริ่งที่เก่าแก่ที่สุดและเป็นต้นแบบของพระกริ่งในเอเชียรวมถึงประเทศไทย โดยปกติในวงการพระเครื่องมักจะคุ้นเคยกับคำว่า "พระกริ่งใหญ่" แต่ก็มีการแยกย่อยพิมพ์ทรงตามขนาดเป็นพิมพ์ใหญ่ พิมพ์กลาง และ "พิมพ์เล็ก" ตามลักษณะขนาดขององค์พระ
ข้อมูลเชิงลึกและอัตลักษณ์สำคัญของพระกริ่งจีนยุคราชวงศ์ถัง มีดังนี้
1. คติการสร้างและพุทธลักษณะ
พระไภษัชยคุรุไวฑูรยประภาตถาคต: พระกริ่งจีนสร้างขึ้นตามคติพุทธศาสนานิกายมหายาน พระหัตถ์ซ้ายมักถือหม้อน้ำมนต์หรือผลสมอ (ยารักษาโรค) เพื่อประทานความร่มเย็นเป็นสุขและขจัดโรคภัยไข้เจ็บ
ศิลปะช่างจีนบริสุทธิ์: พุทธศิลป์ยุคราชวงศ์ถังสะสมความอุดมสมบูรณ์ พระพักตร์จะดูอวบอิ่ม เมตตา ล่ำสัน (แม้จะเป็นพิมพ์เล็กแต่สัดส่วนจะดูสมบูรณ์ไม่ผอมแห้ง) ประทับนั่งบนฐานบัว
2. เนื้อโลหะและวรรณะ (ผิวพระ)
เนื้อทองผสมโบราณ: วงการพระเครื่องมักเรียกว่า เนื้อกุญแจจีน หรือ ทองม้าล่อ ซึ่งเป็นโลหะทองเหลืองผสมยุคเก่า (ทองแดง + สังกะสี และมลสารอื่นๆ)
สนิมมันปูและคราบความเก่า: เนื่องจากอายุยาวนานกว่า 1,000 ปี ผิวพระที่ผ่านสัมผัสหรือความชื้นจะกลับดำหรือเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลเข้มคล้าย "สนิมมันปู" หรือมีคราบเบ้า ผิวแห้งตามธรรมชาติ ไม่ฉ่ำเยิ้มแบบสารเคมีใหม่
3. อัตลักษณ์ใต้ฐานและการแต่งพิมพ์
ฝาปิดก้นและเม็ดกริ่ง: พระกริ่งแท้ยุคโบราณจะใช้วิธีเจาะคว้านเนื้อเพื่อใส่เม็ดกริ่ง แล้วปิดก้นด้วยแผ่นโลหะ (มักเป็นทองแดงหรือโลหะชนิดเดียวกัน) รอยอุดจะแน่นสนิทเป็นเนื้อเดียวขัดแต่งจนเรียบเนียนกลมกลืน
เสียงกริ่ง: เมื่อเขย่าจะมีเสียงดังกังวานใสหรือทุ้มนุ่มนวล ไม่ทึบหรือแกว่งหลวมจนผิดธรรมชาติ
4. ความสำคัญในประเทศไทย
ต้นแบบพระกริ่งไทย: พระกริ่งจีนยุคเก่าเหล่านี้ถูกนำเข้ามาโดยพ่อค้าสำเภาตั้งแต่สมัยอยุธยา และเป็นแรงบันดาลใจสำคัญให้ สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาปวเรศวริยาลงกรณ์ (ผู้สร้างพระกริ่งปวเรศ) และ สมเด็จพระสังฆราช (แพ) วัดสุทัศนเทพวราราม ใช้เป็นต้นแบบในการรังสรรค์พระกริ่งสายวัดสุทัศน์อันเลื่องชื่อ